1. Anasayfa
  2. Sağlık

Dr. Öğr. Üyesi Dilara Ustabaşı Gündüz: ‘Sosyal Hizmet, Afet Sonrasında İyileştirme Sürecine Güç Katıyor”


0

Afetler, neden olduğu sonuçlar prestijiyle birçok vakit pek çok ulusal ve milletlerarası kurumun yardım ve takviyesini gerektiren büyük olaylardır.

Afet sonrasında fizikî yıkımın, ruhsal travmanın ve çok fazla belirsizliğin olduğu bir ortamda toparlanmayı planlamak ve yönetmek epeyce güçtür. Bu bağlamda toplumsal hizmet alanına da değerli misyonlar düşmektedir.

Konya Ticaret Odası (KTO) Karatay Üniversitesi İktisadi, İdari ve Toplumsal Bilimler Fakültesi Toplumsal Hizmet Kısmı akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Dilara Ustabaşı Gündüz afetlerde toplumsal hizmet konusunu kıymetlendirdi.

KTO Karatay Üniversitesi İktisadi, İdari ve Toplumsal Bilimler Fakültesi Toplumsal Hizmet Kısmı akademisyenlerinden Dr. Öğr. Üyesi Dilara Ustabaşı Gündüz,afet sonrasındaki toplumsal güzelleşme sürecinin aylar hatta yıllar alabileceğini söyledi. Gündüz; “Hiçbir şeyin eskisi üzere olmayacağını dikkate aldığımızda insanların ‘yeni’ olağana nasıl varacakları bugünün meselesini oluşturmaktadır.

Toplumsal güzelleşme sürecinin insan hayatının her tarafını kapsaması gerektiği gerçeği dikkate alındığında, toplum temelli epey geniş çaplı uzun erimli bir tertibin planlanmasının gerekliliği önümüze çıkmaktadır” dedi.

“Tüm Problemleri Kuşatacak Toplumsal Hayatın Yine İnşasına Odaklanılmalı”

Afet idaresinin zelzele öncesi, sırası ve sonrasını kapsayacak biçimde planlanmasının ehemmiyetine değinen Gündüz; “Kuşkusuz sarsıntı öncesi ve sırası yaşanılanlar değerliydi. Lakin geldiğimiz nokta prestijiyle bu iki evre geride kaldı. Artık ise toplumsal hayatın tekrar inşasına odaklanarak, depremzedelerin tüm problemlerini kuşatacak uzun soluklu ve sürdürülebilir toplumsal siyasetlere gereksinim vardır” formunda konuştu.

“Depremin Birinci Gününden İtibaren Pek Çok Tıpta Takviye Ulaştı”

Gündüz; “Kahramanmaraş merkezli sarsıntılardan on bir ili kapsayan epey geniş bir coğrafya etkilendi. Birinci kriz ve sonrasında en çok gereksinim duyulan güvenlik ağı program cinsleri ortasında sıhhat hizmetleri, besin ile birebir yardımlar, nakit transferleri ve bayındırlık programlarının yer aldığını gördük. Buradaki gaye temel insani gereksinimlerin karşılanabilmesiyle birlikte toplumun toplumsal ve ekonomik kaynaklarını istikrara kavuşturacak güvenlik hissinin sağlanabilmesidir. Zelzelenin birinci gününden itibaren gelişmeleri; bölgeye sevk edilen kamusal, mahallî, sivil ve memleketler arası menşeili; finansal, organizasyonel, sıhhat ve ruhsal birinci yardım üzere pek çok çeşitte dayanak ve hizmetleri medyadan takip ettik” sözlerine yer verdi.

“Yaraları Sarmak İçin Topyekûn Sorumluluk Üstlenmeliyiz”

Afetin neden olduğu ekonomik, ruhsal, toplumsal tahribatlar karşısında alınması gereken sorumlulukların bir yahut iki kuruma yüklenmemesi gerektiğinin altını çizen Gündüz; “Toplumun tekrar kendine gelmesi ve yaraları sarması noktasında başta afet idaresiyle ilgili kurumlar olmak üzere tüm kesitlerle el ele vermemiz gerekmektedir. Bu önemli toplumsal tahribat karşısında tahlil ve toparlanma tekrar toplumsal kaynaklarla desteklenmelidir. Afetten etkilenenlere yönelik başlatılan toplumsal yardımların ve duygusal dayanakların, toplumsal bağları güçlendiren tarafı göz arkası edilmemelidir. Bilhassa yine inşa ve yeni olağana dönme gayretlerine yönelik gerçekleştirilen küçük büyük her türlü dayanağın paha gördüğü ve toplumda birleştirici bir gücü olduğu açıktır. Bu süreçte farklılıklarına karşın herkesin birlik ve beraberlik hislerinin gelişmesi bireyler ve kümeler ortası toplumsal aralıkları kısaltmakta, ortadaki toplumsal bağları ve toplumsal sermayeyi güçlendirmektedir” dedi.

“Depremin Birinci Gününde Başlatılan Dayanışma ve Yardımlaşma Ruhu Canlı Tutulmalı”

Gündüz; “Medyada afet haberlerine giderek daha az sıklıkla yer verilmeye başlanması, insanların gerçekleşen afetin tahribatı ve büyüklüğü karşısında muhtaçlık duyulan yardım ve takviyeye dair algılarını zayıflatabilir ve hayırsever tavırlarını sonlandırabilir. Bu nedenle zelzelenin birinci gününde başlatılan dayanışma ve yardımlaşma ruhu bundan sonraki süreçte de canlı tutulmalıdır. Bu bahiste her türlü medya aracının takviyesi sürmelidir” halinde konuştu.

“Koruyucu Önleyici Çalışmalara Odaklanılmalı”

Bundan sonraki etapta mümkün afetlere karşı mahallî, ulusal ve milletlerarası paydaşlarla iş birliği gerektiren karmaşık ve çok taraflı bir sürecin planlanması gerektiğini vurgulayan Gündüz; “Ülkenin her bir yanındaki riskler belirlenerek, oluşma ihtimali yüksek yeni afetlere karşı toplumsal seferberlik ruhuyla yaklaşılmalı ve süratlice tedbirler alınarak hayata geçirilmelidir. Bu nedenle tüm toplum kesitlerine afet şuurunun yerleştirilmesine yönelik toplum temelli çalışmalar yapılmalı, bu istikamette mecburî eğitimler verilmelidir” dedi.

“Yeniden ve Kapsayıcı Kalkınma Siyasetleri Toplumu Güçlendirecektir”

Gündüz; “Deprem sonrasında toplumsal yardımlar, istihdam, barınma, eğitim, toplumsal hizmetler, toplumsal güzellik haline kavuşabilmeye yönelik her türlü toplumsal düzenlemeler tekrar kalkınabilmede büyük kıymet taşımaktadır. Sarsıntı sonrası fiziki yıkımın ortadan süratle kaldırılarak altyapı ve etraf iyileştirmeleri toplumların sadece yeni olağana dönmesi için değil; tıpkı vakitte adil ekonomik büyümeye dayanak olması bakımından da değer taşımaktadır. Yaraları sarma ve toplumsal ömrü yine inşa etmede kırsal kısmın ve köylerin de planlamaya dahil edilmesi kapsayıcı kalkınma için gereklidir. Zelzeleden etkilenen bölgelerde altyapıyı yine inşa etme, sarsıntı öncesi sunulan hizmetleri yine kurgulama ve bölge insanına psikososyal takviye sağlama temel stratejiler ortasında yer almalıdır” diyerek yine kalkınma kademesinde hayata geçirilecek toplumsal siyasetlerin yalnızca meselelere odaklanmayıp toplumu güçlendirerek direncini de arttıracağına işaret etti.

“İyileşme Sürecinde Lokal, Kültürel Dinamikler Göz Arkası Edilememeli”

Toplumsal yaraları sararken uygulayıcıların evvelden formülize edilmiş çalışmalar yerine mahallî bağlamı ve muhtaçlığı dikkate alarak harekete geçmelerinin değerli olduğunu söyleyen Gündüz, “Özellikle kriz idaresi, yas danışmanlığı, travma tedavisi, psikososyal dayanak üzere hususlarda yetkinlikleri bulunan meslek kümelerinin afet sonrası saha çalışmalarına faal bir biçimde katılmaları doğal bir beklentidir. Afetten etkilenenlerle çalışmada ırk, din, lisan, etnik köken üzere farklılıkları dikkate alan çokkültürcü bir perspektife sahip olmak kuşkusuz çok önemlidir” tabirlerine yer verdi.

“Refakatsiz Çocuklar ‘Sahipsiz’ Değil”

Gündüz; “Afetten en fazla etkilenen incinebilir kümelerin başında çocuklar gelmektedir. Enkazdan kurtarılan, yakınlarını kaybeden çocuklara yönelik Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı, Sıhhat Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı iş birliğiyle birtakım çalışmalar yürütülmektedir. Bu süreçte Aile ve Toplumsal Hizmetler Bakanlığı tarafından refakatsiz çocuk sorgulama sistemini hayata geçirilerek çocuklarını kaybeden ailelere kolaylık sağlanmaktadır. Sistem sayesinde 25 Şubata kadar 1453 çocuk, ailelerine teslim edilmiştir” biçiminde konuştu.

“Refakatsiz Çocukların Ruh Sıhhati İçin Uzmanlardan Takviye Alınmalı”

Bundan sonraki süreçte refakatsiz çocuklar için psikososyal takviyesi de kapsayan yeni uygulama modellerine vurgu yapan ve değerli tavsiyelerde bulunan Gündüz; “Refakatsiz çocuklarla çalışacak meslek elemanlarına yönelik bu çocukları tanıma, muhtaçlıklarını manaya ve yanıtlamaya odaklanan özel eğitimler geliştirilebilir. Çocukların uzun periyodik bakımı, korunması ve rehabilitasyonu için acil gereksinimlerini belirlemek ve kaynaklarla buluşturmak üzere fon oluşturulabilir. Refakatsiz çocukların ruh sıhhati ve tıbbi tedavi gerektiren hizmetlere, eğitim ve sosyokültürel uygulamalara erişimleri sağlanarak toplumsal bağları kurma ve güçlendirmeleri sağlanabilir. Bilhassa afetten kurtularak, beden bütünlüğü ampütasyon nedeniyle bozulan çocukların ruh sıhhati üzerinde uzmanlardan dayanak alınmalı ve bundan sonraki hayata ahenk çalışmaları desteklenmelidir” dedi.

“Afet Sonrası Toplumsal Hizmet Gereksiniminde Değerli Bir Artış Kelam Konusu”

Gündüz, afet nedeniyle insanların hayatlarının beklenmedik formda alt üst olması, yakınlarını kaybetmeleri, incinebilir kümelerin savunmasız kalması, kimi bireylerin beden bütünlüğünün bozulması, önemli ölçüde maddi kayıp ve hasarın ortaya çıkması, afet sonrası yeni olağana dönmede yaşanacak zahmetler ve daha pek çok sorunun bu periyotta toplumsal hizmet gereksinimini bir sefer daha gündeme getirdiğini söyledi. “İnsanların hayatlarını tekrar inşa etmeleri ve yeni hayatlarına ahenk sağlamalarını desteklemeye yönelik beslenme, barınma, istihdam, eğitim, toplumsal yardım, psikososyal danışmanlık üzere çok aktörlü iş birliğini gerektiren kapsamlı uygulamalar toplumsal hizmetlerin sunumunun tesirli olmasında değer taşımaktadır. Bu süreçte toplumsal hizmet uzmanları afetten etkilenenlere süreksiz barınma, besin, giysi üzere yardımların temini dışındaki kaynakları koordine etme, incinebilir nüfusun muhtaçlıklarını belirleme, travmayla baş etmede öbür ruh sıhhati çalışanlarıyla iş birliğiyle hareket etme, sorun çözme, krize müdahale, uzun periyotlu gereksinimleri belirleme üzere pek çok mevzuda vazife almaktadırlar” diyerek afet sonrası periyotta toplumsal hizmetlerin planlanması ve yönetilmesinde, toplumsal hizmet profesyonellerine giderek daha fazla muhtaçlık duyulduğunu aktardı.

 

Kaynak: (BYZHA) – Beyaz Haber Ajansı

  • 0
    mutlu
    Mutlu
  • 0
    _zg_n
    Üzgün
  • 0
    _a_k_n
    Şaşkın
  • 0
    _yi
    İyi
  • 0
    k_t_
    Kötü
  • 0
    k_zg_n
    Kızgın
İlginizi Çekebilir

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir